ТЮРКИ В ДОИСТОРИИ: О ПРОИСХОЖДЕНИИ ДРЕВНЕТЮРКСКИХ ЯЗЫКОВ И ПИСЬМЕННОСТЕЙ

1. Жалпы ережелер

1.1. «Қазақстан Республикасының Цифрлық Президенттік қоры» республикалық мемлекеттік мекемесінің оқу залын пайдалану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар, Президент орталығы) Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне, «Мәдениет туралы», «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына, Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқарушысының 2023 жылғы 28 тамыздағы № 05/255 бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Цифрлық Президенттік қоры» республикалық мемлекеттік мекемесі туралы ережеге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес әзірленді.

1.2. Осы Қағидалар Президент орталығының оқу залын пайдалану тәртібін, пайдаланушыларға қызмет көрсету шарттарын, сондай-ақ пайдаланушылар мен Кітапхана жұмысы қызметі қызметкерлерінің құқықтары мен міндеттерін айқындайды.

1.3. Президент орталығының кітапхана қоры мекеменің кітапхана қорының бөлігі болып табылады және Қазақстан Республикасының заңнамасында және Президент орталығының ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен есепке алынуға, сақталуға және оның сақталуы қамтамасыз етілуге тиіс.

1.4. Президент орталығының кітапхана ресурстарын пайдалану құқығы Президент орталығының пайдаланушылары ретінде тіркелген Қазақстан Республикасының азаматтарына және шетел азаматтарына осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен беріледі.

1.5. Осы Қағидалар оқу залының барлық пайдаланушылары үшін міндетті.

2. Оқу залын пайдалану тәртібі

2.1. Оқу залы – пайдаланушыларға кітапхана құжаттарымен оларды мекемеден тыс жерге шығармай, тікелей Президент орталығының үй-жайында жұмыс істеу мүмкіндігін беретін кітапханалық қызмет көрсету нысаны.

2.2. Оқу залында пайдаланушыларға қызмет көрсету өтеусіз негізде жүзеге асырылады.

2.3. Пайдаланушының оқу залына кіруі Президент орталығы белгілеген тәртіппен пайдаланушының сәйкестендіру нөмірі (ID-нөмірі) негізінде жүзеге асырылады.

2.4. Оқу залының жұмыс режимі: сейсенбі – жексенбі: сағат 09:00-ден 18:30-ға дейін, дүйсенбі – демалыс күні. Пайдаланушылар оқу залына сағат 18:15-ке дейін кіре алады.

2.5. Іс-шаралар, регламенттік, техникалық және өзге де жұмыстар жүргізілген кезеңде, сондай-ақ Президент орталығының ішкі құжаттарында көзделген өзге де жағдайларда оқу залына кіру уақытша шектелуі немесе тоқтатыла тұруы мүмкін.

2.6. Президент орталығының пайдаланушысы ретінде тіркелу кезінде адам осы Қағидалармен танысады және олармен танысқанын әрі оларды сақтау міндеттемесін растайды. Танысқанын растау пайдаланушының жеке қолтаңбасы арқылы не Президент орталығы белгілеген тәртіппен электрондық нысанда жүзеге асырылады.

2.7. Осы Қағидаларды бұзған не Президент орталығының кітапхана қорына немесе өзге де мүлкіне залал келтірген пайдаланушылар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапты болады.

2.8. Кәмелетке толмағандар келтірген зиян үшін жауапкершілік Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айқындалады.

2.9. Кітапхана құжаттары жоғалған немесе бүлінген жағдайда пайдаланушы келтірілген залалды Қазақстан Республикасының заңнамасында және Президент орталығының ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және шарттарда өтеуге міндетті.

2.10. Жоғалған немесе бүлінген кітапхана құжаттары Кітапхана жұмысы қызметімен келісу бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында және Президент орталығының ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен баламалы құжаттармен ауыстырылуы мүмкін.

3. Пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері

3.1. Пайдаланушылардың:

• Президент орталығының кітапхана құжаттарын және негізгі кітапханалық-ақпараттық қызметтерін тегін пайдалануға;
• қажетті ақпаратты іздеу және іріктеу кезінде Кітапхана жұмысы қызметі қызметкерлерінен консультациялық көмек алуға;
• оқу залында жұмыс істеу үшін Президент орталығы ұсынатын компьютерлер мен бағдарламалық қамтылымды берілген өкілеттіктер шегінде пайдалануға;
• кітапханалық қызмет көрсету мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында және Президент орталығының ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен ұсыныстармен, ескертулермен және шағымдармен жүгінуге құқығы бар.

3.2. Пайдаланушылар:

• кітапхана құжаттарын алу кезінде пайдаланушының сәйкестендіру нөмірін (ID-нөмірін) көрсетуге;
• осы Қағидаларды және оқу залының белгіленген жұмыс режимін сақтауға;
• оқу залында тыныштықты, қоғамдық тәртіпті және мінез-құлық қағидаларын сақтауға;
• басқа пайдаланушыларға және Президент орталығының қызметкерлеріне құрметпен қарауға;
• кітапхана құжаттары мен ақпараттық ресурстарды пайдалану кезінде Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасының талаптарын сақтауға;
• кітапхана құжаттарына, жабдыққа, жиһазға және Президент орталығының өзге де мүлкіне ұқыпты қарауға;
• оқу залының үй-жайлары мен жабдығын тек мақсаты бойынша пайдалануға;
• санитариялық және өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтауға;
• Президент орталығына келген кезде сырт киімді белгіленген тәртіпке сәйкес гардеробқа тапсыруға;
• оқу залына жеке жұмыс материалдарын, оның ішінде диссертацияларды, дәптерлерді және өзге де құжаттарды Президент орталығы белгілеген тәртіппен алып кіруге;
• төтенше жағдай, оның ішінде өрт, дүлей зілзала, техногендік авария, террористік акт немесе оны жасау қатері туындаған кезде Президент орталығы қызметкерлерінің, сондай-ақ объектіні күзетуді жүзеге асыратын ұйымдар қызметкерлерінің талаптары мен нұсқауларын дереу орындауға және белгіленген эвакуациялау тәртібін сақтауға міндетті.

3.3. Пайдаланушыларға:

• ақпараттық жүйелер мен ресурстарға қол жеткізу үшін берілген өздерінің сәйкестендіру деректерін, оның ішінде логин мен парольді басқа адамдарға беруге;
• тыныштықты, қоғамдық тәртіпті және белгіленген мінез-құлық қағидаларын бұзуға;
• оқу залында алкогольдік, есірткілік немесе өзге де мас күйде, сондай-ақ қауіпсіздікке қатер төндіретін немесе басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзатын күйде болуға;
• кітапхана құжаттарына қандай да бір өзгерістер енгізуге, оның ішінде астын сызуға, белгілер қоюға, түзетулер жасауға, парақтарды бүктеуге немесе құжаттарды өзге де тәсілмен бүлдіруге;
• кітапхана құжаттарын Кітапхана жұмысы қызметі қызметкерлерінің рұқсатынсыз оқу залынан тыс жерге шығаруға және үшінші тұлғаларға беруге;
• кітапхана құжаттарының парақтарын, жекелеген беттерін, фотосуреттерін, сызбаларын, маркаларын және өзге де құрамдас бөліктерін алып тастауға;
• оқу залында сырт киіммен, оның ішінде сырт киімді қол жүгі ретінде ұстап отыруға;
• Президент орталығының ішкі талаптарында көзделген жағдайларды қоспағанда, оқу залына тамақ өнімдерін, сусындарды және ірі габаритті заттарды алып кіруге;
• оқу залындағы тыныштықты бұзатын дыбыстық сүйемелдеуі бар ұялы телефондар мен өзге де құрылғыларды пайдалануға;
• уәкілетті қызметкердің рұқсатынсыз компьютерлер мен басқа да жабдықтың баптауларын өзгертуге, сондай-ақ бағдарламалық қамтылым орнатуға;
• Кітапхана жұмысы қызметі қызметкерлерімен алдын ала келіспей және Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасының талаптарын ескермей, кітапхана құжаттарын фото-, бейне-, аудиожазбаға түсіруге, сканерлеуге және көшірмесін жасауға;
• Президент орталығының басшылығымен алдын ала келіспей, оқу залында экскурсиялар, сабақтар, дәрістер, тұсаукесерлер және өзге де іс-шаралар өткізуге тыйым салынады.

4. Кітапхана жұмысы қызметінің құқықтары мен міндеттері

4.1. Кітапхана жұмысы қызметінің:

• пайдаланушылардан осы Қағидаларды сақтауды талап етуге;
• осы Қағидаларда және Президент орталығының ішкі құжаттарында көзделген жағдайларда пайдаланушылардың кітапхана ресурстарына және оқу залына кіруін уақытша шектеуге немесе тоқтата тұруға;
• пайдаланушы осы Қағидаларды, қауіпсіздік талаптарын не Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзған жағдайда жекелеген қызметтерді көрсетуден бас тартуға;
• кітапхана қорына, жабдыққа және Президент орталығының өзге де мүлкіне келтірілген залалды Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен өтеуді талап етуге;
• осы Қағидаларды бұзған адамдарға қатысты Қазақстан Республикасының заңнамасында және Президент орталығының ішкі құжаттарында көзделген өзге де шараларды қолдануға құқығы бар.

4.2. Кітапхана жұмысы қызметі:

• пайдаланушыларға осы Қағидаларға сәйкес қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге;
• пайдаланушыларға кітапханалық-ақпараттық қызметтер, оларды алу тәртібі және оқу залының жұмыс режимі туралы ақпарат беруге;
• пайдаланушылардың кітапхана ресурстарына белгіленген тәртіпке сәйкес қол жеткізуін қамтамасыз етуге;
• пайдаланушылардың оқу залында жұмыс істеуі үшін тиісті жағдайларды қамтамасыз етуге;
• кітапхана қорының сақталуын қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдауға;
• пайдаланушыларға қызмет көрсету мәдениеті мен сапасын қамтамасыз етуге;
• кітапхана қорын насихаттауға және оқуға деген қызығушылықты дамытуға жәрдемдесуге;
• пайдаланушылардың дербес деректерін өңдеу кезінде Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті.

5. Қорытынды ережелер

5.1. Әкімшілік және Кітапхана жұмысы қызметінің қызметкерлері пайдаланушылардың қараусыз қалдырылған жеке заттарының жоғалуы немесе бүлінуі үшін жауапты болмайды, жауапкершілік Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда.

5.2. Осы Қағидалармен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының заңнамасымен және Президент орталығының өзге де ішкі құжаттарымен реттеледі.

5.3. Осы Қағидалардың ережелері Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келген жағдайда Қазақстан Республикасы заңнамасының нормалары қолданылады.

5.4. Осы Қағидаларға өзгерістер мен толықтырулар белгіленген тәртіппен енгізіледі және Президент орталығы директорының бұйрығымен бекітіледі.

5.5. Осы Қағидалар бекітілген күнінен бастап күшіне енеді және оларға өзгерістер енгізілгенге не олар күші жойылды деп танылғанға дейін қолданылады.